Özbekistanda otostop, Karakalpaklar ve sınırda bir gece

Üniversite yıllarımda Özbekistana gittim. Önce Taşkent, sonra Semerkant, sonra Buhara.

Semerkanttan Buharaya otostop

Semerkanttan Buharaya arkadaşlarla otostop çektik. Aslında taksi niyetine durduk. Bir araba durdu, biz de şoföre yalan attık, paramız çalındı dedik. Onlar da hemen aldılar bizi.

Meğer adamlar Karakalpakmış. Karakalpakistandan Semerkanta Özbeklerle kavga etmeye gelmişler, evlerine dönerken bizi aldılar. Yolda anlattılar, arkadaşlarını ya da kardeşlerini üniversitede Özbekler rahatsız etmiş. Bizden para almadılar, Buharaya kadar bıraktılar.

Buharada arkadaşım Sancarla kaldık.

Kazak sınırında bir gece

Dönüşte Kazakistana geçerken Kazak polisleri bizi almadı. Vize sordular, gösterdik. Okul vizemiz vardı ama bir belge daha lazımmış, okul habarlama gibi bir isimdi, üniversiteden alınması gerekiyordu. Gecenin körüydü.

O sırada ben soğukta yere çömelmiş, donarken ailemin WhatsApp grubuna bakıyordum. Yeğenimin doğum günüydü, herkes topluca doğum günü fotoğrafları atıyor, kutluyordu. Grup baya meşguldü, çünkü o dönem Türkiye ile aramızda 3 saat fark vardı. Türkiyede saat akşam 9 iken bizde gece 12ydi. Onlar doğum günü kutluyor, biz ise soğukta Kazak polislerle içeri girebilmek için rüşvet pazarlığı yapıyoruz.

En son polis bizden o belgeyi istedi. Belgenin sahtesini yapmak için arkadaşımızı aradık, belgeyi daha önce almış başka kişilere ulaşmaya çalıştık. Bu sefer polis belgeyi bulsanız bile üstündeki numarayı arayıp teyit almam lazım dedi. Gece 2, okul kapalı, geçemezsiniz dedi. Bir yandan da para istediğini belirtti. Biz para da vermedik, geçemedik de. Hava da buz gibi tabi.

60 kişilik hostel odası

Özbekistana geri döndük, yine şehir merkezine, bir hostele gittik. Hayatımda gördüğüm en ilginç hostel odasıydı. Kocaman bir oda, tahtadan ranzalar, en az 60 kişilik bir yerdi.

Sabah oldu, öğrenci işleri belgeyi bize iletti. Sınıra gittik ve Kazakistana geçtik. Ondan sonra da Özbekistana hiç uğramadım.

Neden sıkıldım

Açıkçası tarih okumama ve çok tarihi bir ülke olmasına rağmen Özbekistanda sıkılmıştım. Sanırım sebebi Türkistana benziyor olmasıydı.

Özbekistana gidecekler için bilmen gerekenler

Vize ve kayıt

• Türk vatandaşları Özbekistana pasaportla vizesiz gidebiliyor, 30 güne kadar kalabiliyorsun. Pasaportun en az 6 ay geçerli olmalı.
• Ülkeye girdikten sonra 3 gün içinde kayıt yaptırman gerekiyor, yerliler buna registratsiya diyor. Otel ve hosteller bunu senin yerine yapıp küçük bir kağıt veriyor.
• Şehir ya da adres değiştirdikçe yeni kayıt gerekiyor. Kağıtları ülkeden çıkana kadar sakla, sorabiliyorlar.
• Kurallar değişebiliyor, gitmeden konsolosluktan kontrol et.

Sınırdan geçerken

Benim yaşadığımı yaşama. Kazakistanda okuyor ya da yaşıyorsan ve Özbekistandan dönüyorsan, Kazakistana tekrar girmek için gereken bütün belgelerin yanında olsun. Hangi belgenin lazım olduğunu gitmeden okulundan ya da göç idaresinden öğren. Gece sınıra gidip bir eksik çıkarsa kimseye ulaşamıyorsun.

Para

• Özbekistanın parası som. En kolay bozdurulan para dolar, temiz ve yıpranmamış banknot götür.
• Parayı bankalarda ve resmi döviz noktalarında bozdur. Sokakta bozdurmayı teklif edenlerden uzak dur. Havalimanında kur kötü.
• Banka ATMlerinden som çekebilirsin. Kartla öderken ya da para çekerken TL mi som mu diye sorarsa som seç.
• Şehirlerde otellerde ve iyi restoranlarda kart geçiyor. Pazarlarda, paylaşımlı taksilerde ve çoğu misafirhanede nakit lazım, yanında küçük banknot olsun.
• Fiyatlar bazen dolar olarak söyleniyor ama ödeme somla yapılıyor.
• Bahşiş beklenmiyor, hesabı yukarı yuvarlamak yeterli.

Ulaşım

• Taşkent, Semerkant ve Buhara arasında Afrosiyob hızlı treni var. Biletler yaklaşık 45 gün önceden satışa çıkıyor, yoğun dönemde çok çabuk bitiyor. Resmi satış sitesi eticket.railway.uz.
• Trene binerken isim kontrolü var. Bileti aldığın pasaportu yanında taşı, en az 30 dakika önce istasyonda ol.
• Daha yavaş ve yaklaşık yarı fiyatına Sharq treni de var.
• Şehir içinde taksi için Yandex Go kullanılıyor. Bazen yerel telefon numarası istiyor, hattını önceden hallet.
• Harita olarak Yandex Haritalar daha iyi çalışıyor.
• Taşkent metrosuna banka kartıyla girilebiliyor. İstasyonlar görmeye değer.

SIM kart

Operatörler Beeline, Ucell, Uzmobile ve Mobiuz. Hattı pasaportunla alıyorsun.

Görülecek yerler

• Taşkent. Çorsu Pazarı, Hazreti İmam Külliyesi ve metro istasyonları.
• Semerkant. Registan Meydanı, Şah-ı Zinde, Timurun türbesi Gur-i Emir ve Uluğ Bey Rasathanesi. Registanı sabah erken ya da akşam ışıklar yanınca gör.
• Buhara. Eski şehir yürüyerek gezilebiliyor. Kalon Minaresi ve Poi Kalon Külliyesi, Ark Kalesi ve Labi Havuz.